امام على عليه السلام : شكاك، همواره بيمار است .
امام على عليه السلام : هر انسانى عقلى دارد ؛ پس، از شك دورى كنيد .
امام على عليه السلام : هر كه شكّش زياد باشد ، غيبتش [از مردم يا مردم از او] زياد شود .
الإمامُ عليٌّ عليه السلام : إذا استَولَى الصَّلاحُ على الزَّمانِ و أهلِهِ ثُمّ أساءَ رَجُلٌ الظَّنَّ برَجُلٍ لَم تَظهَرْ مِنهُ حَوبَةٌ فقد ظَلَمَ، و إذا استَولى الفَسادُ على الزَّمانِ و أهلِهِ فَأحسَنَ رَجُلٌ الظَّنَّ برجُلٍ فَقَد غَرَّرَ .
امام على عليه السلام : هر گاه درستى و پاكى بر روزگار و مردمش حكمفرما شد ، اگر كسى به ديگرى بى آن كه گناهى از او آشكار شود گمان بد برد ستم كرده است و هرگاه فساد و نا راستى بر روزگار و مردم آن چيره شد ، اگر كسى به ديگرى گمان نيك برد و خوش بين باشد ، فريب خورده است .
عنه عليه السلام ـ مِن كتابِهِ للأشتَرِ لَمّا وَلاّهُ مِصرَ ـ : الحَذَرَ كُلَّ الحَذَرِ مِن عَدُوِّكَ بعدَ صُلحِهِ ؛ فإنَّ العَدُوَّ ربَّما قارَبَ لِيَتَغَفَّلَ، فَخُذْ بِالحَزمِ، و اتَّهِمْ في ذلكَ حُسنَ الظَّنِّ .
امام على عليه السلام ـ در فرمان استاندارى مصر به مالك اشتر ـ نوشت : بعد از صلح با دشمنت ، از او سخت برحذر باش ؛ زيرا گاه دشمن ، خود را به تو نزديك مى كند ، تا غافلگيرت سازد ؛ پس دورانديش و محتاط باش و خوش بينى به دشمن را متهم كن .
الإمامُ عليٌّ عليه السلام : مَن حَسُنَ ظَنُّهُ بِاللّه ِ فازَ بِالجَنَّةِ ، مَن حَسُنَ ظَنُّهُ بِالدُّنيا تَمَكَّنَت مِنهُ المِحنَةُ .
امام على عليه السلام : هر كه به خدا گمان نيك بُرد ، به بهشت دست يافت و هر كه به دنيا گمان نيك بُرد ، به رنج و محنت گرفتار آمد .
عنه عليه السلام : حُسنُ ظَنِّ العَبدِ باللّه ِ سبحانَهُ على قَدرِ رَجائهِ لَهُ، حُسنُ تَوَكُّلِ العَبدِ على اللّه ِ على قَدرِ ثِقَتِهِ بهِ .
امام على عليه السلام : حسن ظنّ بنده به خداى سبحان به اندازه اميدش به اوست و حسن توكّلش به خداوند ، به اندازه اطمينانش .
الإمامُ عليٌّ عليه السلام : حُسنُ الظَّنِّ أن تُخلِصَ العَمَلَ، و تَرجُوَ مِنَ اللّه ِ أن يَعفُوَ عَنِ الزَّلَلِ .
امام على عليه السلام : خوش گمانى [به خدا] اين است كه عمل را [براى او] خالص گردانى و اميدوار باشى كه خداوند از لغزشها درگذرد .
عنه عليه السلام : إنِ استَطَعتُم أن يَشتَدَّ خَوفُكُم مِن اللّه ِ، و أن يَحسُنَ ظَنُّكُم بهِ، فَاجمَعُوا بينَهُما؛ فإنَّ العَبدَ إنّما يكونُ حُسنُ ظَنِّهِ بِرَبِّهِ على قَدرِ خَوفِهِ مِن رَبِّهِ، و إنَّ أحسَنَ الناسِ ظَنّا بِاللّه ِ أشَدُّهُم خَوفا للّه ِِ .
امام على عليه السلام : اگر مى توانيد كه هم ترستان از خدا بسيار و هم گمانتان به او نيك باشد ، اين دو را با هم جمع كنيد ؛ زيرا خوش گمانى و اميد بنده به پروردگارش به اندازه ترس او از پروردگارش است و خوش گمانترين مردم به خدا ، بيمناكترين آنها از خداست .
عنه عليه السلام ـ فِيما يُشِيرُ فيهِ إلى ظُلمِ بَنِي اُمَيَّةَ ـ : حتّى يكونَ أعظَمُكُم فيها عَناءً (غِنا ـ غَناءً) أحسَنَكُم بِاللّه ِ ظَنّا، فإن أتاكُمُ اللّه ُ بعافِيَةٍ فَاقبَلُوا، و إنِ ابتُلِيتُم فَاصبِرُوا، فإنَّ العاقِبَةَ لِلمُتَّقِينَ .
امام على عليه السلام ـ در خطبه اى كه طى آن به ستم بنى اميه اشاره مى كند ـ فرمود : تا جايى كه در روزگار ستم بنى اميه بيشترين رنج و سختى را كسانى از شما مى كشند كه گمانشان به خدا نيكوتر باشد . پس اگر خداوند شما را از ورطه ستم به سلامت داشت ، بپذيريد (او را سپاس گوييد) و اگر گرفتارش شُديد ، صبورى پيشه كنيد ؛ زيرا «فرجام نيك ، از آنِ پرهيزگاران است» .